#ui, #ux

Yeni Başlayanlar İçin Dev Rehber: Web Sitesi Türleri

Bir web tasarım projesine başlamadan önce, tasarım yaptığınız ürünün amacını ve hedef kitlesini tanımlamak hayati önem taşır. Öyle ki tasarımını yaptığınız web sitesi neredeyse 2 milyondan fazla web sitesinin bulunduğu bir ağda yayına girecek ve aralarında farkedilmesi gerek.

Başlamadan önce şu basit soruları cevaplamanız yararınıza olur:

web sitesini kim kullanacak? (hayır. Cevap herkes değil)
– neden kullanacaklar?
– hangi problemi çözmeye yarayacak?
– onları ne tekrar geri getirir? (gelmeleri gerekiyor mu?)
– bu web sitesini özel yapan şey ne?

Bu ve benzeri soruların cevapları web sitesinin türünü belirleyecektir. Bu soruları sormak neden önemli derseniz; kullanıcıların web sitenizden neler bekleyeceğini ve onlara neyi, nasıl vereceğinizi daha iyi anlayacaksınız.

Bu yazımda genel itibariyle web sitesi türleri ile bilgiler vereceğim.

web sitesi türleri

Farklı web sitesi türleri nelerdir?

Temelden girelim. Bir web sitesi kullanıcısına metin, video, ses, görsel vs. de dahil olmak üzere çeşitli içerikler sunan web sayfalarından oluşan, bir alan adına sahip olan ve bir web sunucusunda yayınlanan bir koleksiyondur.

Web sitelerini sınıflandırmaya tabi tutacaksak herkesin söyleyeceği bir şeyler vardır. Kimisi teknik konulardan ayırır, kimisi kullanıcı kitlesine göre… Bir sürü farklı sınıflandırma yapabiliriz.

Ben bu yazıda işleve, içeriğe ve tasarıma göre sınıflandıracağım.


İçeriğe göre;

Düzen ve içerik olarak varolan tüm web siteleri iki ana gruba ayırabiliriz; statik ve dinamik siteler.

Statik web siteleri; en temel web siteleridir. Çoğu zaman içeriği değişmez ve kullanıcılar da içerik değişikliğine katkıda bulunmazlar. Adı üstünde statik yani sabit web sitelerdir. Kullanıcı etkileşiminden ziyade belirli bir konu, kişi ya da şirket ile ilgili bilgi verme amacıyla yapılırlar.

Dinamik web siteleri; içeriği düzenli olarak güncellenen sitelerdir. Dinamik web sitelerinde güncellemeler çok fazla şeye göre değişir. Örneğin bir e-ticaret sitesi düşünün. Bu siteye her girişinizde başka şeyler görürsünüz. Hatta arama/satın alma geçmişinize göre, yaşınıza, mevsime ve daha bir sürü etkene göre içerik değişime uğrar. Ya da kullanıcı direkt olarak içeriğe katkı sağlayabilir, değiştirebilir hatta bazı durumlarda içeriği kaldırabilir. Bu durumda web sitesi tüm bunlara uyum sağlayabilmelidir.

web sitesi türleri

Amaç ve işleve göre;

Kişisel web sitesi, kişiyi bir amaçla tanıtan web siteleridir. Bu bir yazar olabilir, tasarımcının portföy sitesi ya da yazılımcı blogu olabilir.


Kurumsal web siteleri,
şirketi tanıtmayı amaçlayan web siteleridir. Şirketin verdiği hizmetle, ürünle ilgili bilgileri, iletişim, kurum kültürü, çalışanlar, çalışma saatleri gibi şirket ile ilgili bilinmesi gerekenleri içerir.


E-ticaret web siteleri,
ana amaçları ürün satmak olan sitelerdir. Kullanıcılar fiziksel bir mağazaya gitmesine gerek kalmadan ürünlerle ilgili görsellere, yorumlara ulaşabilir ve onları satın alabilir.


Stok siteler,
kullanıcıların müzik, fotoğraf, grafik gibi çeşitli içerikleri paylaşmalarına ya da içeriği ücretli ya da ücretsiz şekilde kullanabilecekleri sitelerdir.


Eğitim web siteleri,
bilgilendirici içerikler barındıran sitelerdir. Ansiklopedi, kütühanr, çevrimiçi dersler, müzeler, galeriler gibi.


Katalog siteleri,
temel olarak belirli bir alan ya da konu ile ilgili düzenlenmiş verilerin listelendiği web siteleridir. Örneğin İstanbul’da grafik tasarım dersi veren okulların listelendiği bir web sitesi.


Video akış siteleri,
çevrimiçi TV yayını ya da streaming platformları gibi tamamen videodan oluşan web siteleridir.


Kitlesel fonlama web siteleri,
bir yardım ya da yatırım amacıyla para toplamayı hedefleyen web siteleridir.


Sosyal web siteleri,
insanların fikir alışverişinde bulunabilecekleri, paylaşım yapabilecekleri bir platform amacına sahip sitelerdir. Sosyal web sitelerinin içeriği genellikle kullanıcılar tarafından oluşturulur.


Haber siteleri,
bir tür çevrimiçi dergi veya gazetedir. Amaçları, kullanıcıları en son haberler ve olaylar hakkında bilgilendirmektir.




Uyumluluğa göre;

Artık insanlar mümkün olduğunca cep telefonu ya da tablet kullanıyorlar. Hal böyle olunca web siteleri de bu mobil dönüşüme uymak zorunda.

Statik web sitesi,
cihaz ne olursa olsun sadece tasarlandığı şekliyle görüntülenir ve kendini optimize etmez. Bir akıllı telefonda statik bir masaüstü web sitesi açtığınızda içeriği düzgünce görüntüleyebilme şansınız oldukça azdır. Aramaların %50den fazlasının mobil cihazlardan yapıldığını düşünürsek statik bir web sitesi sahibi olmak mantıklı değil.

Akışkan (fluid) web sitesi,
görüntülendiği aygıta bakmaksızın yalnızca ekran boyutuna göre elementlerin sayfa içerisinde hareket etmeleriyle oluşan web siteleridir. Site içerisindeki elementler her cihazda aynı oranda yer kaplamaya devam ederler.

Responsive web siteleri,
tamamen uyum sağlamak ve hatta şekil almak üzerine kuruludur. Çeşitli cihazlarsa çeşitli haller alabilirler. Responsive bir web sitesi, akıllı telefon ve masaüstü tarayıcısında aynı görünmeyebilirler; fakat içerikleri tamamen aynı ve tektir. Cihazlara özel uyum sağlaması, etkileşimi her platform için daha kullanışlı hale getirir. Responsive için en kullanıcı dostu yöntem diyebiliriz.

Sonuç:

Web sitesi türleri hakkında genel bilgiler vermeye çalıştık. Genel hatlarıyla bildiğiniz bu web sitesi türleri, size, tasarım projenizde göz önünde bulundurmanız gereken noktalar konusunda bir yol haritası çizecektir. (En azından kroki olarak) İlerleyen zamanda bu türlerle ilgili daha detaylı yazılar yazacağım.