Your address will show here +12 34 56 78
#ux, e-ticaret

Bu yazımda genel deneyime katkı sağlayacak, çoğu zaman işleri kolaylaştıracak bir şeyden bahsedeceğim; arama. Çoğu zaman üzerine çok da düşünülmeyen, bazı sitelerde sadece bulunsun diye konulan bu özellik, kullanıcı/müşteri için işleri hızlıca halletmenin kapısıdır. Başarılı bir arama deneyimi tasarlamak için nelere dikkat etmelisiniz merak ediyorsanız yazıya devam edin.

1. Arama Yerleşimi
Kullanıcılar arama özelliğini ararken hızlı davranırlar. “Yazı yazılabilen küçük kutu” bulmak için sayfayı hızlıca tararlar. Bu yüzden arama çubuğunu ayırt edilebilir şekilde tasarlamak önemli. Arama alanının kullanım amacı genellikle kategori ağacı içinde kaybolmadan, aranılan “O” ürüne ulaşabilmektir.

Arama Alanını Belirgin Olarak Gösterin
Arama işlevi e-ticaret uygulama ya da web siteleri için temel işlevlerden biridir ve bu yüzden kullanıcı bu temel işlevi zahmetsizce bulabilmelidir. Belirgin şekilde yerleştirilmemiş olan arama alanı kullanıcıyı yavaşlaracaktır.

E-ticaret uygulamalarında, arama alanı, ana ekranın olabilecek en üst kısmında bulunmalı. Özellikle çok fazla ürüne sahip olunan, pazar yeri, marka uygulama ya da sitelerinde arama özelliği kullanıma hazır halde bulunması hayati önem taşır.

Ekranın en üstüne, kolayca farkedilebilen bir arama kutusu yerleştirin.

Büyüteç ikonu
Tüm dünyada, herkesin tanıdığı, görünce ne işe yaradığını sezgisel olarak bildiği bazı ikonlar vardır. Büyüteç de bunlardan biri. Yalnızca bir büyüteç ikonu koysanız dahi kullanıcılar bunun “arama” özelliği olduğunu düşünecektir. Çok basitçe, bu ikonu kullanarak kullanıcıların işini kolaylaştırabilirsiniz.

2. Sorgu Yorumlama
Arama her ne kadar işleri hızlandırsa da kullanıcıya ekstra bir iş çıkartır. Kullanıcı aramak istediği şeyi fiziksel ya da sanal bir klavye ile yazmak zorundadır ve yazmak zaman alan bir eylem olmakla birlikte yazım hatası da kaçınılmazdır. Bu yüzden amaç kullanıcının veri giriş eylemini olabildiğince azaltmaya çalışmak olmalıdır.

Sorgu Önerileri
Kullanıcılar genellikle arama sorgusu oluşturmada çok başarılı değillerdir. İlk denemelerinde aradıkları ürünü bulamadıklarında genellikle de pes ederler ve arama işlevini kullanmaktan vazgeçerler. Sorgu önerisi işlevi, kullanıcıların girdiği karakterlere göre tahmin yürüterek onlara uygun bir sorgu bulmaları konusunda yardımcı olmaya çalışır. Aslında bu öneri mekanizması aramanın hızını artırmaktan ziyade kullanıcıyı doğru şekilde sorgu oluşturma konusunda yönlendirir.

Ancak, sorgu önerilerinin kullanıcıya faydalı olduğundan emin olmalısınız. Kötü tasarlanan öneri mekanizması kullanıcının kafasını karıştıracaktır. Öneri mekanizmasını geliştirmek için yazım denetimi, kök sözcükleri tanıma gibi özellikleri kullanın.

Başarılı öneri mekanizması

Son Aramalar
Kullanıcı deneyimini iyileştirmek için kullanıcının son yaptığı işlemleri kayıt altına almak önemlidir. Aynı kullanıcı tekrar e-ticaret sitenizi ya da uygulamanızı kullandığında bu kayıt edilmiş verileri kullanarak daha hızlı, daha kişiselleştirilmiş bir deneyim sunabilirsiniz. Bu veriler içerisinde yapılan son aramaları kullanıcıya sunarak aynı aramayı tekrar en baştan yapmasının önüne geçebilirsiniz.

3. Search Progress
Kullanıcı deneyimini iyileştirmek için kullanıcının son yaptığı işlemleri kayıt altına almak önemlidir. Aynı kullanıcı tekrar e-ticaret sitenizi ya da uygulamanızı kullandığında bu kayıt edilmiş verileri kullanarak daha hızlı, daha kişiselleştirilmiş bir deneyim sunabilirsiniz. Bu veriler içerisinde yapılan son aramaları kullanıcıya sunarak aynı aramayı tekrar en baştan yapmasının önüne geçebilirsiniz.

En ideali arama sonuçlarının hemen görüntülenmesidir; ama ne yazık ki o kadar ideal şartlarda yaşamıyoruz. O yüzden arama sonuçlarının anında görüntülenmesini sağlayamıyorsanız bu görüntüleme süresini bir görselle kullanıcıya belirtin.

Buradaki amaç bekleme süresinin olduğundan daha kısa algılanmasını sağlamak.

Yer Tutucular (Placeholders)
Görüntülene süresi 1 saniyeden fazla sürüyorsa bomboş bir sayfa yerine sonuçların görünecekleri yerde birer yer tutucu göstermeniz yararlı olacaktır.

Kullanıcıyı hazır tutmak için yer tutucu (placeholder) kullanın

Lazy Loading
Türkçe çevirisi “tembel yükleme” olsa da aslında “sıralı yükleme” olarak çevirmek daha anlamlı olacaktır. Bu sistemde bazı sonuçlar gösterilirken, geri kalan sonuçların arkaplanda yüklenmesi devam eder. Bu sistemin en büyük avantajı başlangıçta çok az ürün yüklendiği için sayfa yükleme hızının çok yüksek olmasıdır.

Özellikle ürünler için lazy loading kullanıldığında görseller yüklenmeden önce ürün metninin gösterilmesinde fayda var. Böylece kullanıcının, tüm yüklemeyi beklemeden aradığı ürün için sayfa içerisinde tarama yapabilir.

Progressive Image Loading by Emily Arsenault 

4. Arama Sonuçları
Arama deneyiminin son halkası olan sonuç gösteriminde amacımız gösterilen sonuçların faydalı olduğundan emin olmak. Eğer sonunda yarar sağlamıyorsa bir arama deneyimi ne kadar özenli tasarlanırsa tasarlansın başarısızdır.

Alaka Düzeyi
Özellikle mobil cihazlarda kaydırma yapmadan gösterebileceğiniz sonuç sayısı çok kısıtlıdır. Bu yüzden arama sonuçlarını alaka düzeyine göre sıralamak çok önemlidir. Kullanıcının, ekstra bir hareket yaptırmak zorunda kalmadan, aradığı şeye hızlıca ulaşması sağlanmalıdır.

Filtre ve Sıralama
Kullanıcıların büyük bir kısmı arama yaparken o an bulunduğu sayfa içerisinde arama yapmaya çalışıyor. Fakat e-ticaret uygulama ya da sitelerinin çok çok büyük bir kısmı bu işlemi destekleyen fonksiyonlara sahip değil. (Böyle bir fonksiyon getirmek başlı başına uygulamanız ya da web siteniz için epeyce faydalı olacaktır.)

Hal böyle olunca arama yapan kullanıcıyı önüne çıkan alakasız ve çok fazla sonuçtan kurtuluş imkanı vermekte fayda var. Filtre ve sıralama seçenekleri vererek kullanıcıların sonuçları düzenleyebilmesini sağlamak faydalı olabilir.

Kullanışlı “Sonuç Yok” Sayfası
Bazı aramalar, kaçınılmaz olarak, ”sonuç yok” sayfasında sonlanacaktır. Bu noktada bazı faydalı şeyler yaparak kullanıcının deneyimini çıkmaza sokmaktan kaçınabilirsiniz.

Yazım hatalarını dikkate alacak, alternatif arama ilişkisi kurabilecek bir akıllı arama özelliği eklemek faydalı olacaktır.

Sonuç
Hızın her zamankinden daha önemli olduğu ve rekabetin çok yüksek olduğu günümüzde, kullanıcıya, istediği hatta istediğinden daha fazla hız sağlayan bir arama deneyimi sunmak tercih edilebilirliğinizi artıracaktır.

0

#tasarım, #ux, e-ticaret

İnsanlar günden güne çok daha fazla online alışveriş yapıyor artık. Online alışveriş insanlarda belli bir güven elde etmeyi başardı. Eskisine göre online alışveriş müşterisi daha seçici ve daha bilgili. Azımsanmayacak derecede bir kısım tasarımı ve kullanımı çekici değilse bir e-ticaret sitesinden ayrılma eğiliminde. Bu noktada e-ticaret kullanıcı deneyimi tasarımı çok büyük önem taşımaya başladı.

E-ticaretin bir başka olumlu yönüyse küçük işletmelerin de pazarda bilinmesine ve tercih edilmesine yol açması. Artık küçük işletmeler de kendi müşteri kitlelerini oluşturur hale geldiler. Böyle bir ortamda e-ticaret kullanıcı deneyimi tasarımı, tercih edilebilirlik açısından daha önemli hale geldi ve büyük ya da küçük farketmeksizin şirketler kullanıcı deneyimine yatırım yapmaya iyiden iyiye başladılar.

Gelin daha iyi bir kullanıcı deneyimi tasarımı yapabilmek için birkaç ipucunu inceleyelim.

Öncelik güzel görünmek değil, işlevsellik olsun.

Yıllarca, tüm arayüz tasarımlarında olduğu gibi, e-ticaret siteleri de bir çok tasarım eğiliminden geçti. Bir dönem çok fazla ön planda olan bazı eğilimler, bileşenler ya da teknikler çok kısa bir süre sonra tamamen unutulup gitti.

Video arkaplanlı sliderlar, parallax kaydırma efektleri, otomatik oynatmaya sahip karuseller… bir dönem hepsi e-ticaret sitelerinde sıkça yer ediniyordu. Bunun en büyük nedeni tabi ki çok güzel ve ilgi çekici görünebilmeleriydi. Fakat işin özünde, özellikle e-ticaret sitelerinde, müşterinin aradığı şey süslü, fantastik ya da ne derseniz artık öyle tasarımlar değil. Video arkaplanlı bir slider muhteşem gözükebilir; ama bir e-ticaret sitesinde ne kadar kullanışlı olur?

Hem estetik hem de işlevsel kaygıları olmalı; ama daha çok işlevsel kaygılarla düşünülmeli.

İnsanlar, ürünlere kolay erişebilmeyi, ayrıntılı bilgi alabilmeyi, hızlıca ürünü seçip ödeme yapabilmeyi istiyor. Özellikle ilk izlenim için güzel bir tasarım olmasının büyük önemi var ama bu güzellik işlevselliğin önüne geçiyorsa bazı noktaları tekrar değerlendirmekte fayda var.

Odak nokta; kişiselleştirme.

Kişiselleştirme, markalarla müşteriler arasında bir bağ kurulmasında yardımcı olur. Fakat artık özellikle e-ticaret dünyasında bundan daha fazlası anlamına geliyor. Çok fazla sayıda seçenekleri olduğu için kişiselleştirme hareketleri müşterinin sadakatini kazanmanın bir yolu haline geldi.

Bizim ülkemizde neredeyse her alanda yeri olan “müdavimcilik” anlayışını kullanmalısınız. Müşterinizi tanımalı, ona ismiyle hitap etmeli, ne istediğini ondan önce bilmelisiniz. Bu tarz uygulamalar müşteride amiyane tabirle “bizim marka” imajını güçlendirecektir. İyi bir e-ticaret kullanıcı deneyimi tasarımında geçmiş davranışları kullanarak kişiselleştirilmiş öneriler müthiş önem taşır. Önceki alışverişlerine dayanan ürün önerileri, müşterilerin beğenme ihtimali yüksek olan yeni ürünler bulmasını sağlayacak, deneyimi olumlu etkileyecek ve kısaca dönüşüm oranını artıracaktır.

Örneğin Hepsiburada üzerinde görebileceğiniz “Sıklıkla Beraber Alınanlar ” gibi oldukça basit bir bölüm eklemek kişiselleştirme uygulamalarına harika bir örnektir.

e-ticaret kullanıcı deneyimi

Kişiselleştirilmiş bir mail ya da önerilenler bölümü de işe yarar bir uygulamadır. Hatta çoğu zaman sizi büyük bir yatırım yapmaktan da kurtaracaktır.

Ödeme adımlarını basitleştirmek

Bir e-ticaret sitesinin hatta oradan da tüm bir işletmenin ayakta kalabilmesini sağlayan nokta işte tam burası. Vaat ettiğin ürünü ya da hizmeti satabilmek bir işletmenin en büyük amacıdır. Varlığını devam ettirebilmesinin tek yöntemi budur.

Bu noktada basit bir ödeme işlemi olması işleri kolaylaştıracaktır. Daha az adım içeren ödeme işlemleri, daha yüksek dönüşüm, daha düşük vazgeçme oranı ortaya çıkartır. Ancak daha az adım derken her şeyi aynı sayfaya toplayıp, bir karmaşa içinde ödeme yaptırtmaya çalışmaktan bahsetmiyorum.

Ödeme adımları konusunda olumlu bir e-ticaret kullanıcı deneyimi için şunları yapabilirsiniz;

– Dikkat dağıtan, gereksiz ve fazla her şeyi kaldırın ve geriye sadece işlemi tamamlamam için gerekli işlevler kalsın.

– Eğer yeni bir müşteriyse, uzun uzun kişisel bilgilerini sorup bir profil oluşturmak yerine facebook ya da başka bir sosyal ağdan giriş yapmalarını sağlayın.

– Üyeliksiz ya da misafir oturumunu kullanın. İnsanlar kişisel bilgilerini kalıcı olarak üçüncü şahıslarla paylaşmak istemeyebilir.

– Hassas bilgiler için (telefon numarası, ödeme işlemi, mail adresi) gibi bilgiler için veri doğrulama işlemini kolaylaştırın.

Liste oluşturulabilmesini sağlamak

Bir kullanıcı, e-ticaret sitenize girdi diye sizin ürününüzü ya da hizmetinizi kesinlikle satın alacak diye bir durum söz konusu olamaz. Bu noktada potansiyel müşteriyi, gerçek müşteriye çevirmenin yollarından biri liste oluşturmasına izin vermektir. Beğendiği; fakat o an için belki de almak konusunda kararsız kaldığı bir ürünü oluşturduğu listeye kaydetme ve sonra tekrar gözden geçirme şansını vermek dönüşüm olasılığını artıracaktır.

Hali hazırda satın alma kararını netleştirmemiş olan potansiyel müşteri, eğer listeleme yapabildiği özellik yoksa vazgeçtiği ana kadarki süreci tekrardan yapmak zorunda kalacaktır. Böylesi bir durumda potansiyel müşteri aynı ürünleri bulamayabilir, web sitesinde gereksiz süreler geçirebilir… Bu da yine kararsızlığını besleyebilecek durumlardır.

Liste hazırlama özelliği basit bir özelliktir. Eğer web siteniz böyle bir özelliği zaten barındırıyorsa açıkça görünebilir ve anlaşılabilir olduğundan emin olun.

Alışverişi alternatif kanallar ile genişletme

Markanızın bir mobil uygulaması yoksa büyük bir fırsatı kaçırıyorsunuz. Potansiyel müşterileri, müşteriye, müşteriyi sadık müşteriye çevirmede mobil uygulamaların payı azımsanmayacak derecede fazladır.

2018 yılında ABD’de, e-ticaret alışverişlerinin üçte birinden fazlası mobil cihazlar üzerinden gerçekleşti. Ortada 1 trilyon doların üzerinde bir satış rakamı var. Bu pastadan pay almamak mantıksız olur.

Google araştırmalarına göre e-ticaret alışverişi yapan insanların neredeyse yarısı bütün satın alma işlemini mobil cihazları üzerinden yapıyor ve bu kalabalığın büyük bir kısmı web sitesi değil uygulama üzerinden satın alma gerçekleştiriyor.

Farklı bir alternatif kanal da pazar yerleri ve sosyal medya siteleri de kullanılabilir.

Trendleri takip etme

Aslında bir e-ticaret kullanıcı deneyimi tasarımı yalnızca web sitesi ile sınırlı değil. Bütünsel bir bakış açısına sahip olunmalı. Müşterilerinizin deneyimini kolaylaştırmak için kapsamlı bir deneyim tasarlamalısınız. Bu bütünsel anlayışta yeni trendleri takip etmeniz ve sürekli geliştirme yapmanız faydalı olacaktır. Bu sürekli geliştirme düşündüğünüz kadar da zahmetli bir iş değil, müşterilerin ne aradığını bildikten ve mevcut zorlukları iyi analiz edip çözüm yolu bulmalısınız.

0