Your address will show here +12 34 56 78
#ui, #ux

Arayüzde navigasyon konusu UX tasarımının temel konularından biridir. Neden çok önemlidir sorusunun cevabı ise kullanıcılar belli bir amaç için arayüzünüzle etkileşime geçecekler ve yolu düzgün göremiyorsanız hedefe ulaşmak da zorlaşır. Her geçen gün daha fazla uygulama, web sitesi vesaire gibi arayüzle karşılaşan kullanıcılar sezgisel olarak kolay bir dolaşım bekliyorlar. Bu yüzden bu web tasarım sözlüğü‘nün bu bölümünü menü, düğme, gibi dolaşım ve etkileşim bileşenlerine ayırdım.

Navigasyon (Dolaşım, Yönlendirme, Gezinme)

Temel anlamıyla, navigasyon bir aracın bir yerden başka bir yere gitmesini sağlayan faaliyettir. Bu bir makine faaliyeti de olabilir, bir insan faaliyeti de. Fakat özünde iki nokta arasındaki planlı rotayı bir başkasına aktarmak vardır denilebilir. Kullanıcı deneyimi tasarımı tarafında baktığımızda navigasyon, kullanılabilirlik seviyesini belirleyen bir kavramdır. Bu durumda bir uygulama ya da web sitesi kullanırken, kullanıcıyı yönlendiren, hedefe ulaştırmayı sağlayan ve başarılı bir şekilde etkileşime girmesini sağlayan eylemler ve tekniklerdir. Kullanıcılar için en iyi ve en kolay rotayı belirlemektir.

Navigasyon, tasarım aşamasının en başında göz önünde bulundurulmalıdır. Böylece kullanıcı dostu bir rota belirlemek kolaylaşacaktır.

Menü

En temel gezinme öğesidir. Kullanıcıların, arayüzle etkileşime geçmelerini sağlayan bir grafiksel kontrol ünitesi diyebiliriz. Temel olarak arayüzün işlevini destekler şekildedir. Örneğin bir uygulamada “Kaydet”, “Sil” “Kapat” gibi temel işlevleri bu bileşen barındırır. Ya da satın alma, kategoriler, sayfalar gibi.. Menüler, arayüzde farklı konumlarda (üst, yan, alt menü gibi) ve görünüm ve etkileşime (kayan, aşağı ya da yukarı açılan menü gibi) sahip olabilir. Tasarımcının bu yelpazede görevi yalnızca menü yerleşimi yapmak değil potansiyel ve hedef kullanıcının istek ve beklentilerini dikkate alarak, analiz yaparak işlevselliği, yerleşimi ve düzeni sağlamaktır. İyi tasarlanmış bir menü olumlu kullanıcı deneyimini artıracaktır.

Bar (Çubuk)

Etkileşimin bazı temel aşamalarını barındıran kısımdır. Genellikle uygulamalarda alt kısımda hızlıca temel etkileşimleri gerçekleştirmeye olanak sağlar. Instagram, twitter, facebook gibi sosyal medya uygulamalarının neredeyse tamamında bu bar kullanımını görebilirsiniz. Kullanıcıyı olabildiğince uygulamanın temel özelliklerini, hızlıca kullanmasını sağlayan bir bileşendir.

Temel olarak bar (ya da çubuk) türleri şu şekildedir.

Tab Bar (Sekme Çubuğu)

Genellikle mobil uygulamalarda ve yine genellikle ekranın alt kısmında konumlandırılmıştır ve uygulamanın bölümleri arasında hızlı geçiş yapmayı sağlar.


Loading Bar (yükleme çubuğu)

Mevcut eylemin hangi aşamada olduğunu yüzde ya da zaman olarak gösterir. Kullanıcı işlemin ne kadar süreceği ile ilgili fikir sahibi olmuş olur.

 


Progress Bar (İlerleme çubuğu)

Yapılan faaliyetin ne kadarının yapıldığını ve sürecin ne kadarının tamamlandığını gösterir.


Button (Düğme)

Button ya da düğme tüm arayüzlerin en popüler bileşenidir. Kullanıcıların dijital arayüzde etkileşime girmelerinin en kolay yoludur. Çünkü aslında dijital arayüzlerdeki butonlar gerçek hayattakilerin birer kopyalarıdır. Button ile ilgili daha detaylı bilgiyi “Buton Tasarımı” ile ilgili yazımdan öğrenebilirsiniz.


Switch (anahtar, şalter)

Gerçek hayattaki gibi, iki seçenek arasından bir tanesini seçmesine olanak sağlar. Açık ya da kapalı gibi. Burada önemli olan nokta iki seçenekten hangisinin seçildiğini kolayca açıklayabiliyor olmalı. Renk farklılıkları gibi etkilerle bu sağlanabilir.


Picker (seçici)

Özellikle doğum tarihi, saat gibi çoklu seçeneklerden birini seçilebilmesini sağlar. Kullanıcı örneğin doğum tarihini seçmek için açılan picker’dan tarihleri yukarı ya da aşağı kaydırarak doğru olanı bulur ve seçer.


Checkbox (tik!)

Tik atmak dediğimiz işlevin arayüze uyarlanmış hali diyebiliriz. Bir onay vermek, çoklu seçeneklerden birini işaretlemek gibi işlevlerde kullanılır.

0